Những điều cần biết về nghề nghiệp và tính cách

Có nhiều người thường nghĩ nếu mình làm một công việc phù hợp với sở thích thì mình sẽ thành công. Tuy nhiên, họ lại không biết rằng sở thích chỉ mang tính tạm thời và rất dễ thay đổi. Yếu tố quan trong quyết định đến nghề nghiệp sau này của bạn chính là tính cách.

Người xưa có câu "Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời". Hiểu rõ được tính cách của mình thì bạn sẽ dễ dàng chọn được một công việc phù hợp lâu dài.

Những điều cần biết về nghề nghiệp và tính cách
Tương quan giữa nghề nghiệp và tính cách

Bạn chỉ có thể vững tin khi cả năng lực và tính cách của bạn đều xứng đáng để cho bạn tự tin. Lòng tự tin (từ sở thích cảm tính) có thể thôi thúc bạn khi chọn nghề. Nhưng khi học nghề và nhất là khi hành nghề sau này, lòng tự tin không còn phụ thuộc vào sở thích như trước. Khi đó, nó phụ thuộc vào năng lực và đặc biệt phụ thuộc vào tính cách của bạn. Sở thích chỉ tạm thời, dễ thay đổi tùy hứng. Còn tính cách thì hầu như khó đổi, thậm chí “khó dời hơn cả núi sông”.

Nhiều bạn trẻ chỉ chăm chú theo sở thích cảm tính mà chọn nghề nên đã bị “dội” khi học nghề và hành nghề, rồi phải lo đổi nghề sau nhiều năm mất công mất của để theo học. Khi đối mặt với nghề, chạm vào những thử thách khắc nghiệt của nghề, họ không những bị hẫng hụt do sở thích tiêu tan, còn bị “dội” do tính cách không hợp với đòi hỏi của nghề đó. Đó cũng là lúc họ không còn tự tin, càng không đủ tạo niềm tin nơi tuyển dụng dù họ có đầy năng lực và bằng cấp.

Người ta chỉ muốn tiếp nhận và giao việc cho bạn khi tính cách của bạn có đủ “chỉ số niềm tin” cho nghề đó (bên cạnh chỉ số thông minh IQ và chỉ số cảm xúc EQ). Đòi hỏi niềm tin ở đây không phải từ bạn mà từ nghề nghiệp, nhất là từ người tiếp nhận bạn (nhà chuyên môn, người tuyển dụng). Họ muốn biết tính cách của bạn có phù hợp với đòi hỏi của nghề hay không.

Dân gian có câu “Chọn mặt gửi vàng” hoặc “Không giao trứng cho ác” cũng với ý nghĩa thâm sâu đó. Nếu biết bạn là người ưa cẩn thận, trọng chữ tín, người ta mới giao việc lớn cho bạn. Còn nếu biết bạn chỉ ưa hình thức mà không trọng thực chất, người ta chẳng những không giao việc lớn mà còn “canh chừng” bạn trong từng việc nhỏ. Bởi thế, sớm muộn bạn cũng bị cơ chế của nghề nghiệp ấy gạt ra vì tính cách của bạn không phù hợp với đặc trưng của nghề.

Chính vì thế, khi trắc nghiệm hướng nghiệp, nhà chuyên môn không chỉ trắc nghiệm năng lực, còn trắc nghiệm cả tính cách của bạn. Nếu xét thấy bạn ưa nóng tính, dễ bức xúc chẳng hạn, lại muốn chọn ngành ngoại giao hay nghề dạy học, nhà chuyên môn sẽ khuyên bạn nên đổi hướng, rẽ sang ngành khác hi vọng phù hợp hơn.

Ngược lại, nếu thấy có đủ năng lực mà lại điềm tĩnh, mẫn tiệp, biết tự kiềm chế cao, người ta sẽ khuyên bạn cứ yên tâm chọn ngành quan hệ quốc tế hay nghề dạy học.

Những điều cần biết về nghề nghiệp và tính cách

Tính cách nào phù hợp với nghề nghiệp nào?

Trầm lặng - Tử tế, nhã nhặn

Là người dễ dàng thích nghi và biết lắng nghe, có nhiều bạn bè. Thế nhưng, không dễ kích động, không phán xét người khác. Do dự, kín đáo, hay bắt chước. Họ thường chơi theo nhóm, không muốn làm lãnh đạo, thường tránh mặt, không thường đối đầu với bất kỳ ai.

Nghề nghiệp gợi ý: Nhà giáo, y bác sĩ, chuyên viên tâm lý, công tác xã hội

Kiên định - Thích phân tích

Là người luôn luôn muốn biết rõ tới từng chi tiết, cần có thời gian để nghĩ trước khi quyết định, phải đúng, không theo cảm tính. Kiểu tính cách này có thể bị cho là người lạnh lùng, không thích các hoạt động xã hội, lắng nghe tốt, có óc tổ chức, biết lên kế hoạch, phán xét người khác. Họ hoài nghi những lời tán dương, không thích những ai không đồng tình với mình, có thể giải quyết những vấn đề của người khác, trung thành và tận tuỵ.

Nghề nghiệp gợi ý: Nhà quản lý, người lập kế hoạch, kế toán, kiểm toán… , điều khiển máy móc công nghệ cao, bảo trì, bảo dưỡng, chuyên viên nghiên cứu điều tra…, cảnh sát, lập trình viên…

Thẳng thắn - Thích cầm cương

Là người chỉ huy hách dịch, thẳng thừng, có thể làm mọi thứ tốt hơn, biết nhiều, luôn luôn đúng, có thể đúng nhưng không phổ biến, ích kỷ với bạn bè, làm mọi thứ bất chấp điều gì xảy ra, quá độc lập, không cần nhiều bạn bè, quyết đoán, không hay do dự, có năng lực, có mục tiêu, sáng kiến, không thể nói "Tôi xin lỗi", thích những cuộc tranh luận và bàn cãi.

Nghề nghiệp gợi ý: Kỹ sư, nhân viên ngân hàng, làm về luật pháp, tư vấn bảo hiểm, môi giới chứng khoán, môi giới bất động sản, kỹ sư – công trình, …

Sôi nổi - Ưa thể hiện

Thoải mái, nói nhiều, thích tiệc tùng, cười nhiều, dễ kết bạn, ghét sự cô đơn, muốn được nhiều người biết đến, thích ngắt lời và không mấy chú ý lắng nghe, hay quên, xin lỗi nhanh, tự nhiên, hay cường điệu hoá, nhiệt tình, quyết định nhanh chóng, quá vui vẻ trong một vài tình huống nhưng cũng dễ nổi nóng, muốn được coi là trung tâm.

Nghề nghiệp gợi ý: Làm về nghệ thuật, thầu khoán, tiếp thị, kinh doanh, phóng viên, cung ứng du lịch…, làm phim quảng cáo.

Những điều cần biết về nghề nghiệp và tính cách

Người hướng nội và có mức kích thích thần kinh cao

Là người chỉ thích sống thu hẹp trong thế giới nội tâm, có bề ngoài trầm tĩnh, thường ít nói không thích những bất ngờ nhưng lại dễ nổi nóng và nhạy cảm.

Nghề nghiệp gợi ý: Bạn không nên chọn những nghề có liên quan đến những tiếp xúc thường xuyên và lâu dài với mọi người như kinh doanh, quản lý, sư phạm, bán hàng… Hãy chọn vị trí đằng sau chiếc bàn viết hay những nơi làm việc theo tính trực quan, ví như nghiên cứu, sáng tạo, thiết kế, tạo mẫu….

Người hướng ngoại và có mức kích thích thần kinh cao

Là người năng động, có xu hướng thích mạo hiểm thường công khai bày tỏ ý kiến của mình thích tiếp xúc, dễ làm quen và cũng dễ chia tay với mọi người nhưng cũng thường dễ nổi nóng, ghen tức, rất dễ nhạy cảm.

Nghề nghiệp gợi ý: Nếu bạn chọn các nghề liên quan đến điều khiển như phi công, tài xế, điều phối viên… thì sẽ không thích hợp. Khi đó bạn sẽ buồn bực vì ít được giao tiếp với mọi người và dễ gây ra những sai lầm, hỏng hóc. Bạn cũng không nên chọn những nghề liên quan đến sản xuất dây chuyền vốn mang tính đơn điệu.

Người hướng nội và mức kích thích thần kinh thấp

Có khuynh hướng thu hẹp trong thế giới nội tâm riêng của mình, ít có ấn tượng trước các yếu tố bên ngoài thường gặp khó khăn khi tạo dựng những mối quan hệ mới, thường có tính trầm tĩnh, ổn định, có lòng tự trọng cao và bình tĩnh trước các tình huống gây stress.

Nghề nghiệp gợi ý: Bạn nên chọn nghề liên quan đến điều khiển nhưng tránh những công việc cần tiếp xúc với nhiều người (như lãnh đạo, quản lý, sư phạm, phóng viên, hoạt động xã hội…)

Người hướng ngoại và mức kích thích thần kinh thấp

Dù là người rất muốn khám phá những sự kiện đang diễn ra xung quanh tích cực, năng động, có xu hướng thích mạo hiểm thường công khai bày tỏ ý kiến của mình thích tiếp xúc,... nhưng lại là người trầm tĩnh, có lòng tự trọng cao cũng như giữ được bình tĩnh trong cách tình huống gây stress.

Nghề nghiệp gợi ý: Những vai trò như quản lý, lãnh đạo, sư phạm, thương gia… rất lý tưởng với bạn. Trong những lĩnh vực yêu cầu mức độ giao tiếp cao với mọi người, bạn sẽ luôn đạt được thành tích tốt.

Những điều cần biết về nghề nghiệp và tính cách

Tính cách trong công việc quyết định mức lương

Theo khảo sát thực hiện với 1.239 dân công sở từ cấp mới vào nghề đến các vị trí lãnh đạo của tác giả quyển sách It''s Always Personal và công ty quảng cáo JWT, nhìn chung có 4 dạng tích cách tiêu biểu trong công việc: người đưa ra giải pháp, người hay chấp nhận, người luôn tin tưởng và người thích khoa trương. Trong những người này, người đưa ra giải pháp thường nắm giữ các vị trí quan trọng trong doanh nghiệp và có mức thu nhập cao nhất; trong khi người khoa trương thường có mức lương thấp nhất.

Người đưa ra giải pháp

Điểm mạnh: Kiểu tính cách này không nhiều và họ làm việc cực tốt dưới áp lực cao. Nhìn chung, các “giải pháp gia” thường có sức mạnh tiềm ẩn rất cao và có khả năng khai thác nội lực tốt.

Điểm yếu: Do rất quyết đoán nên họ có thể đột ngột kết thúc cuộc họp hay buổi thảo luận trước khi người khác có cơ hội trình bày ý tưởng của mình. Vì thế đôi khi họ bị cho là khó gần và không thân thiện.

Lời khuyên: Các “giải pháp gia” nên chia sẻ những suy nghĩ, lựa chọn và quyết định của mình với đồng nghiệp để tạo sự gắn kết.

Người hay chấp nhận

Điểm mạnh: Người có tính cách dạng này chiếm đa số tại công sở. Họ thường chú trọng nhiếu đến chi tiết và có tài ngoại giao.

Điểm yếu: Có khuynh hướng trì hoãn mọi việc và bi quan, họ thường che giấu cảm xúc của mình và ít khi cảm thấy bản thân được người khác trân trọng.

Lời khuyên: Dân công sở tuýp này cần tìm cách hiệu quả để giải tỏa cảm xúc, do đó, lời khuyên cho họ là nên viết ra cảm giác của mình hoặc chia sẻ với bạn bè thân.

Những điều cần biết về nghề nghiệp và tính cách

Người luôn tin tưởng

Điểm mạnh: Thỏa mãn với cuộc sống, người thuộc tính cách này luôn tìm thấy ý nghĩa của những vật xung quanh mình.

Điểm yếu: Họ thường thoải mái khi thấy đồng nghiệp bày tỏ bức xúc hay bộc bạch tâm sự nhưng bản thân họ thì cảm thấy khó làm việc này vì thận trọng là tính cách đặc trưng của họ.

Lời khuyên: Nếu sở hữu tính cách này, bạn có thể hỗ trợ rất nhiều trong việc giải quyết các mâu thuẫn tại sở làm bằng cách nhắc nhở các đồng nghiệp về niềm tin và mục tiêu chung của toàn công ty.

Người khoa trương

Điểm mạnh: Cá tính và thú vị, người có tính cách dạng này như “trung tâm thông tin”, luôn cập nhật nhanh chóng mọi hỷ, nộ, ái, ố của các đồng nghiệp trong công ty.

Điểm yếu: Vì lúc nào cũng háo hức nên họ thường nói nhiều hơn là lắng nghe. Khi công việc diễn tiến không tốt, họ thường có khuynh hướng đổ lỗi cho người khác.

Lời khuyên: Người khoa trương làm việc nỗ lực và chơi cũng hết mình nên việc thường xuyên tham gia các hoạt động thể chất như tập yoga hay chạy bộ sẽ giúp họ kiểm soát tốt stress và tránh những tình huống bốc đồng ngoài dự kiến.
 
Nguồn: tại đây